Trommelvliessluiting

Het doel van deze operatie is om een gaatje (perforatie) in het trommelvlies dicht te maken. Het sluiten van het trommelvlies kan onderdeel uitmaken van meer uitgebreide ooroperaties, zoals een sanerende ooroperatie of in combinatie met reconstructie van de gehoorbeenketen in het middenoor. In deze tekst wordt uitsluitend ingegaan op het dichtmaken van een perforatie in het trommelvlies. Deze operatie wordt ook wel trommelvliessluiting of ‘myringoplastiek’ genoemd.

Hoe ontstaat een trommelvliesperforatie

Een trommelvliesperforatie wordt met name gezien als resttoestand na acute of chronische middenoorontstekingen, na een beschadiging (a.g.v. drukverschillen bij vliegen, duiken of een klap tegen het oor en schoonmaken van het oor) en na trommelvliesbuisjes.

Waarom opereren

Afhankelijk van de grootte en de plaats van de perforatie kan er in meer of mindere mate een geleidingsgehoorverlies ontstaan. Door het sluiten van het trommelvlies kan de trilling weer goed worden overgebracht op de gehoorbeentjes en kan het gehoor weer geheel normaal worden (zie ook onder ‘hoe zijn de resultaten’).

Indien er een perforatie in het trommelvlies aanwezig is, is er in feite en ‘open verbinding’ van het middenoor en de buitenwereld. De kans op middenoorontstekingen wordt hierdoor groter. Dit geldt met name als er (verontreinigd) water in het oor komt, of als de gehoorgang langdurig wordt afgesloten (bijvoorbeeld bij hoortoesteldragers). Een intact trommelvlies heeft dit nadeel niet.

Wanneer opereren

Dit is afhankelijk van hoelang de perforatie bestaat, de ontstaanswijze van de perforatie, de leeftijd van de patient en de toestand van het middenoor alsook eventuele bijkomdende klachten van de bovenste luchtwegen.

Met name bij perforaties als gevolg van beschadiging zal enkele weken tot maanden afgewacht worden of het trommelvlies zich spontaan sluit (al dan niet na het poliklinisch naar elkaar toebrengen van de wondranden).

Bij hele jonge kinderen is er een grotere kans op het ontwikkelen van middenoorontstekingen omdat bovenste luchtweginfecties nog vaak voorkomen en de buis van Eustachius nog niet optimaal functioneert. Als gevolg van een middenoorontsteking zou er wederom vocht achter het (nu intacte) trommelvlies kunnen ontstaan of zou het trommelvlies opnieuw kunnen perforeren. Hierom wordt een trommelvliessluiting bij voorkeur pas uitgevoerd bij kinderen van 10 jaar en ouder. In individuele gevallen wordt hier van afgeweken, afhankelijk van de hinder van het gehoorverlies en het vóórkomen van luchtweginfecties en de conditie van het andere oor.

Als het middenoor ontstoken is ten tijde van de operatie, is de kans dat de operatie slaagt kleiner. Daarom wordt gestreefd naar een zo rustig mogelijk middenoor. Indien het middenoor niet tot rust komt en er een blijvend loopoor ontstaat bij een geperforeerd trommelvlies, dan kan er sprake zijn van een chronische middenoorontsteking. Deze aandoening vergt een andere aanpak.

Als de conditie van het slijmvlies van het middenoor en het rotsbeen minder goed is als gevolg van vele oorontstekingen en/of bovenste luchtweginfecties, wordt de prognose ook ongunstig beinvloed. Actuele ontstekingen of allergieen van de slijmvliezen van neus- en neusbijholten dienen ook te worden behandeld.

Hoe wordt de operatie uitgevoerd

De operatie geschiedt onder algehele narcose. De KNO-arts kan kiezen voor een operatie via de gehoorgang of via een snede (incisie) achter de oorschelp. Op beide manieren kan toegang worden verkregen tot het trommelvlies. De keuze voor een benadering hangt af van de grootte en de positie van de perforatie, het zicht op het trommelvlies viade gehoorgang en de voorkeur van de betreffende KNO-arts.

In beide gevallen zal de huid van de gehoorgang tezamen met het (resterende) trommelvlies worden opgelicht en zal het materiaal voor de reconstructie worden aangebracht onder de randen van de perforatie.

Er zijn verschillende ‘materialen’ die gebruikt kunnnen worden. Meestal zal worden gekozen voor weefsel van de patient zelf, zoals het bindweefsel rondom een van de spieren aan de achter/ bovenzijde van het oor, kraakbeen of kraakbeenvlies. Als dit weefsel niet voorhanden is, kan ook worden gekozen voor donormateriaal. Uw KNO-arts zal u voorlichten over de techniek die hij gebruikt.

Hoe zijn de resultaten

De kans dat de operatie slaagt, hangt sterk samen met de conditie van het resterende trommelvlies en het slijmvlies van het middenoor. Over het algemeen zal het trommelvlies bij 80-90% van de voor dit doel geopereerde patienten permanent intact blijven.

Wat zijn de gevolgen en de risico’s

Afhankelijk van de benadering komt er een litteken achter het oor of in de gehoorgang. Dit is echter nauwelijks zichtbaar. Voorts kan na incisies achter het oor de huid doof of anders dan gewoonlijk aanvoelen. Dit gaat vanzelf weer over.

Aan alle operaties zit een risico. De risico’s van een trommelvliessluiting zijn echter zeer klein. Het hoort echter bij complete voorlichting om alle risico’s te noemen. Deze zijn:

wondinfectie
bloeding
schade aan het binnenoor, soms met complete uitval van het gehoor en evenwicht en oorsuizen (<1%) schade aan de smaakzenuw met een (meestal tijdelijke) verandering van de smaak
falen van de operatie (10-20%)

Moet ik mij of mijn kind dan wel laten opereren

De risico’s van een myringoplastiek zijn dermate klein dat zij doorgaans niet in verhouding staan met de kans op het welslagen van de operatie. Uw KNO-arts zal alleen een operatie ter sprake brengen als hij vindt dat de balans tussen risico en succes gunstig is. Toch zal de uiteindelijke beslissing genomen worden door patient en/of de ouders.

Hoe is de procedure rondom de operatie

De KNO-arts ziet u of uw kind op de polikliniek als de operatiedatum nadert. Dit polikliniekbezoek is bedoeld om te controleren of alles duidelijk is besproken en om eventuele onduidelijkheden weg te kunnen nemen. Voorts wordt nog een gehoortest verricht. Alle myringoplastieken in het Deventer Ziekenhuis geschieden onder algehele narcose. De opnameduur in het ziekenhuis bedraagt twee dagen (inclusief de dag van operatie). U of uw kind komt op de dag van de operatie in het ziekenhuis. Het tijdstip waarop u op de afdeling dient te zijn wordt één werkdag van tevoren aangegeven door de betreffende verpleegafdeling. Op de afdeling wordt een markering aangebracht op het oor om te zorgen dat er geen verwarring ontstaat over de te opereren zijde. Uw KNO-arts spreekt u nog heel even voor de operatie. Deze ontmoeting is bedoeld om te controleren of alle gegevens compleet zijn en of er nog prangende vragen of onduidelijkheden zijn.

De anesthesieverpleegkundige brengt u naar de operatiekamer, alwaar wederom een controle van alle gegevens wordt uitgevoerd. De anesthesist brengt u onder narcose. De duur van de operatie bedraagt gemiddeld 90 minuten. Zelden wordt er wat haar achter het oor weggeschoren. Als u wakker wordt zit er een verband rondom het hoofd. Dit verband blijft zitten tot de volgende ochtend. Ondanks het verband is het mogelijk dat er wat bloed of wondvocht langs het gelaat komt. U kunt zich misselijk of duizelig voelen. Meestal worden medicijnen tegen de misselijkheid gegeven. Ook krijgt u pijnmedicatie. In de regel zijn er echter weinig pijnklachten. Er wordt een gaastampon met antibioticumzalf achtergelaten in het oor. Deze ‘tampon’ blijft één week zitten tot aan de eerste controle op de polikliniek. De dag na de operatie zal het hoofdverband vervangen worden door een pleister. In de loop van de ochtend mag u naar huis. U krijgt enkele pleisters mee naar huis.

31 van 105 21/10/2018 17:53

file:///var/folders/ww/kp0zwh_s1f198qpx6_2hwy_c0000gn/T/unti…

Na 1 week worden op de polikliniek de hechtingen en de tampon verwijderd. Verdere controles geschieden na 3 weken, 3 en 6 maanden en na 1 jaar. Na 3 maanden en na 1 jaar zal er een gehoortest worden gedaan.

Wat kan en mag de eerste weken

We rekenen gemiddeld op 1 week rust en thuis (dus geen school en werk). Toch zal de wondgenezing meer tijd vergen (zo’n 6 weken) en het verdient aanbeveling om er voor zorg te dragen dat er geen grote drukverschillen nabij het oor ontstaan. Dat wil zeggen: fysiek zware sporten (voetbal, fitness), zwemmen, zware lichamelijke arbeid (met veel tillen) kunnen het beste gedurende 4 weken worden vermeden. Vliegen kan weer na 6 weken. Niezen kan het beste met open mond en de neus mag niet gesnoten worden. Ook dient het oor zo droog mogelijk te blijven. Tot aan het verwijderen van de hechtingen raden wij u af de haren te wassen. Ook daarna mag er geen water in de gehoorgang komen. Op de controles op de polikliniek kan aan de hand van de inspectie van het oor worden bekeken hoe de voortgang is in de wondgenezing en kunnen de ‘leefregels’ worden aangepast in overleg met uw KNO arts

Wat is normaal na een operatie

De eerste dagen (tot zelfs 2 weken) kan er wat bloederig vocht uit het oor lekken. Dit is volkomen normaal.

Het gehoor zal dof zijn en soms borrelt het in het oor. Dit heeft te maken met het feit dat de gehoorgang is afgesloten met een gaastampon.

Het oor kan de eerste weken wat afstaan door de zwelling achter het oor. Dit is onderdeel van de normale wondgenezing en de stand van de oorschelp zal vanzelf weer normaal worden.

De hechtingen achter het oor worden na 1 week verwijderd. Daarna mogen de haren weer gewassen worden. De gehoorgang moet echter droog blijven

Wanneer moet u contact opnemen

Bij het ontstaan van koorts (rectaal gemeten lichaamstemperatuur van 38 graden celsius en hoger).
Indien er een grote/gespannen zwelling achter het oor zichtbaar is
Bij hevige duizeligheid met misselijkheid en braken
Indien er veel helderrood bloedverlies is waarbij de pleister na enkele minuten weer vervangen moet worden.

Meer informatie

Het is niet mogelijk om met deze voorlichting alle specifieke details te benoemen die per per patient kunnen varieren. Het kan zijn dat u na lezing van deze tekst nog specifieke vragen heeft, of dat u informatie mist. Hiervoor kunt u contact opnemen met een van de medewerkers op de polikliniek. Uw vraag wordt vervolgens met de operateur besproken.