Chronische middenoorontsteking

Otitis media chronica (zonder cholesteatoom)

Achtergrond

Deze vorm van middenoorontsteking wordt ook wel chronische suppuratieve otitis media (CSOM) genoemd. Het is een van de meest voorkomende chronische infectieziekten wereldwijd. CSOM komt meestal in de eerste 5 levensjaren voor en kan ook blijven bestaan op latere leeftijd. De incidentie bedraagt 0.3-0.5%.

Definitie

CSOM is een chronische ontsteking van het middenoorslijmvlies en wordt gekenmerkt door een loopoor via een gaatje in het trommelvlies. Volgens de definitie van de wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is er al sprake van CSOM bij een loopoor van meer dan twee weken.

Een andere vorm van chronische middenoorontsteking is het cholesteatoom dat elders in deze sectie wordt beschreven.

Hoe ontstaat CSOM

In zijn algemeenheid zijn alle factoren beschreven onder otitis media van invloed. Een CSOM kan zich ontwikkelen

na een of meerdere acute middenoorontstekingen

een sluimerende infectie in het mastoid
na een operatie, buisje of ongeval

diverse bacterien zijn betrokken

Wat zijn de verschijnselen en de eventuele gevolgen

Naast het bestaan van een loopoor leidt CSOM tot gehoorverlies. Uiteraard onstaat er gehoorverlies doordat er een gaatje in het trommelvlies zit en doordat het middenoor ontstoken slijmvlies en vocht bevat. Op de lange termijn kunnen ook de gehoorbeentjes worden aangetast. Dit kan resulteren in een onderbreking in de verbinding tussen de gehoorbeentjes of het niet meer goed kunnen bewegen van de gehoorbeentjes. Ook zijn er aanwijzingen dat de chronische onsteking kan leiden tot aantasting van de zintuigcellen in het binnenoor . Bij kinderen kan gehoorverlies gevolgen hebben voor de ontwikkeling.

Over het algemeen hebben patiënten weinig pijn en zijn ze niet ziek. Wel kan CSOM een gecompliceerd beloop hebben. De complicaties die kunnen optreden zijn uitval van de aangezichtszenuw, ontsteking van het binnenoor met uitval van het gehoor en evenwichtsorgaan en abcesvorming in het bot achter het oor (mastoiditis). Ook kan de ontsteking zich uitbreiden binnen de schedel hersenvliesontsteking, hersenabces en afsluiting/ ontsteking van een belangrijk afvoerend bloedvat.

Hoe wordt CSOM behandeld

Het zal duidelijk zijn dat CSOM behandeld moet worden. Grofweg kan de behandeling worden onderverdeeld in een behandeling met medicijnen en een operatie (of een combinatie van beiden). In eerste instantie al de KNO-arts beginnen met een medicamenteuze behandeling, bestaande uit het schoonmaken van het oor onder microscopisch zicht, oordruppels met antibiotica en onstekingsremmers (corticosteroiden) een eventueel een antibioticumkuur. Hierbij moet worden opgemerkt dat oordruppels het meest effectief zijn. Daarnaast zal het ook noodzakelijk zijn om het oor droog te houden en zo min mogelijk af ste sluiten (bijvoorbeeld bij dragers van een hoorapparaat).

Als deze behandeling op de lange termijn niet succesvol blijkt, zal worden gekozen voor een sanerende ooroperatie (zie daar).