Otitis media met effusie

Wat wordt verstaan onder otitis media met effusie (OME)

De aanwezigheid van vocht in het middenoor met een intact trommelvlies. Er zijn geen symptomen van een acute infectie.page21image10307648

Hoe vaak komt het voor

OME komt vaak voor. Zo’n 80% van de kinderen heeft één of meer episoden in de eerste 4 levensjaren. Het vaakst wordt OME gevonden rond de leeftijd van 1 jaar. Na het zesde levensjaar daalt de incidentie. Op de volwassen leeftijd komt OME zelden voor.

Hoe ontstaat OME

Over het algemeen zijn dezelfde factoren betrokkken als beschreven onder otitis media. Ook kan OME eenrestverschijnsel zijn van een acute middenoorontsteking.

Wat zijn de verschijnselen en het beloop van OME

Indien er vocht aanwezig is in het middenoor zal dit aanleiding geven tot een zogenaamd geleidingsgehoorverlies (zie). Gehoorverlies is in de regel de enige manifestatie van OME.
Soms kunnen oorpijn, oorsuizen of duizeligheid optreden. Meestal bestaat er een gehoorverlies van rond de 30 decibel.

Gehoorverlies kan op zijn beurt een aantal consequenties hebben, zoals

een negatief effect op de spraak-taalontwikkeling; dit effect verdwijnt op de langere termijn (als kinderen 7-8 jaar oud zijn);
invloed op het gedrag; kinderen kunnen hyperactief en ongeconcentreerd zijn

OME kent een gunstig natuurlijk beloop. Dat wil zeggen dat zonder behandeling 50% van de kinderen geneest na 3 maanden en 75% na 6 maanden. Als OME langer dan 3 maanden aanhoudt wordt dit ‘persisterende OME’ genoemd.

Hoe wordt de diagnose gesteld

De combinatie van beoordeling van het trommelvlies door de KNO-arts met het microscoop en een drukmeting (tympanogram) d.m.v. een dopje in de gehoorgang is het meest betrouwbaar gebleken voor het stellen van de diagnose OME.

De KNO-arts ziet vocht achter het trommelvlies en bij de drukmeting wordt vastgesteld dat het trommelvlies niet of onvoldoende kan bewegen.

Om de mate van gehoorverlies te bepalen dient gehooronderzoek te worden gedaan. Bij kinderen van 0.5-2 jr gebeurt dit met een apart onderzoek uitgevoerd door het audiologisch centrum (vrije veldmeting of observatie-audiometrie) en bij kinderen vanaf 4 jaar kan dezelfde gehoortest worden gedaan als bij volwassenen. Bij kinderen van 2-4 jaar zal individueel worden beoordeeld welk onderzoek het meest geschikt is.

Hoe wordt OME behandeld

Vanwege het gunstige natuurlijk beloop kan besloten worden om af te wachten. Voor de meeste kinderen die in onze praktijk worden gezien geldt dat de huisarts dit al enige tijd heeft gedaan.
In het Deventer Ziekenhuis worden bij persisterende OME de volgende opties besproken

plaatsen trommelvliesbuisje, met of zonder verwijderen van de neusamandel (adenotomie)

Een trommelvliesbuisje zal leiden tot verbetering van het gehoor. Dit effect houdt 6 tot 9 maanden aan. Er zijn ook nadelen van buisjes. Er worden vaak episodes met looporen gezien en er kan littekenweefsel of een perforatie in het trommelvlies ontstaan. Dit laatste wordt gezien bij ongeveer 2% van de kinderen met buisjes (zie ook faq Trommelvliesbuisjes). Nadelen van adenotomie zijn het risico op een nabloeding (0.2%) en het niet goed kunnen afsluiten van het gehemelte bij spreken of drinken (2.4%). Dit laatste is over het algemeen van tijdelijke aard.

Het advies van uw KNO-arts zal afhangen van de mate en de duur van het gehoorverlies en de eventuele klachten afkomstig van een ontstoken of vergrote neusamandel.
Behandelingen voor OME waarvoor tot nu toe geen bewijs is voor effectiviteit zijn
logopedie, pneumococcenvaccinatie, antibiotica, neussprays, anti-allergische medicatie, tonsillectomie en ‘doorprikken’ van het trommelvlies (paracentese).